Strona głównaHome
Okładka książki „Bełżec” – tom II serii Obrazy Miejscowości w Prasie Lwowskiej 1811–1939

Kliknij, aby powiększyćClick to enlarge

TomVolume
II
AutorAuthor
Bartosz W. Warzocha
PrzedmowaPreface
Agnieszka Kozyra
Rok wydaniaPublished
2026
Liczba stronPages
796
OprawaBinding
miękka ze skrzydełkamisoftcover with flaps
JęzykLanguage
polskiPolish
ISBN
978-83-980239-1-7
Tom IIVolume II W sprzedażyAvailable

Bełżec

Bartosz W. Warzocha · z przedmową Agnieszki Kozyry Bartosz W. Warzocha · with a preface by Agnieszka Kozyra

z serii Obrazy Miejscowości w Prasie Lwowskiej 1811–1939 from the series Obrazy Miejscowości w Prasie Lwowskiej 1811–1939 (Images of Localities in the Lviv Press)

Bełżec z XIX i początku XX wieku wciąż pozostaje słabo znany, a istniejąca literatura tematu ten okres w jego dziejach niemal pomija. Niniejsze opracowanie, będące antologią tekstów z lwowskiej prasy, obala lokalne mity i buduje nowy obraz jednego z najważniejszych w regionie węzłów komunikacyjnych i przejścia granicznego między Galicją a Królestwem Polskim. The Bełżec of the 19th and early 20th centuries remains little known, and the existing literature all but omits this period of its history. This volume – an anthology of texts from the Lviv press – dispels local myths and builds a new picture of one of the region’s most important transport hubs and of the border crossing between Galicia and the Kingdom of Poland.

Czy dawny Bełżec to tylko dwór i życie ziemiańskie? Jakie miejsce zajmowała w nim społeczność żydowska? Jak na rozwój miejscowości wpłynęła komora celna, tak skąpo wspominana w literaturze? Czy w dziejach wsi pojawiały się znaki zapowiadające późniejszą tragedię? Co ma wspólnego Bełżec z westernami? Jaką rolę w historii Bełżca odegrał pewien Pączek? Was old Bełżec merely a manor and gentry life? What place did the Jewish community hold there? How did the customs house – so scarcely mentioned in the literature – shape the town’s growth? Were there signs in the village’s past that foreshadowed the later tragedy? What does Bełżec have in common with westerns? And what role did a certain Pączek play in its story?

Gdzie kupićWhere to buy
Kup w Niewyczerpane.plBuy at Niewyczerpane.pl Kup w EmpikuBuy at Empik

Nie prowadzimy sprzedaży na tej stronie – powyższe odnośniki kierują do zewnętrznych księgarni internetowych. W sprawie zamówień hurtowych i egzemplarzy bibliotecznych pisz na wydawnictwo@bwdsp.com.pl. We do not sell on this site – the links above lead to external online bookstores. For wholesale and library orders write to wydawnictwo@bwdsp.com.pl.

W liczbachBy the numbers

Skala kwerendyThe scale of the search

ponad 700 tys.700,000+

przeanalizowanych stron dawnych gazet analysed pages of old newspapers

ponad 100 tys.100,000+

zdigitalizowanych numerów prasy lwowskiej digitised issues of the Lviv press

ponad 17 tys.17,000+

wyników kwerendy dla hasła „Bełżec” search results for the term ‘Bełżec’

ponad 16001,600+

unikalnych cytatów unique quotations

Nowatorskie narzędzie badawcze. A wszystko to w jednym tomie. An original research tool. All of it in a single volume.

Spis treściTable of contents

Jak zbudowany jest tomHow the volume is built

Tom jest w języku polskim, więc spis treści podajemy w oryginale. Kliknij rozdział, aby rozwinąć podrozdziały. The volume is in Polish, so its contents are listed in the original. Click a chapter to expand its sections.

  1. Od wydawcy 9
  2. Przedmowa 11
  3. Wstęp 15
    1. Prasa lwowska 18
      1. Gazeta Lwowska 19
      2. Gazeta Narodowa 19
      3. Kurjer Lwowski (Kurier Lwowski) 19
      4. Słowo Polskie 20
      5. Dziennik Polski 20
    2. Tło historyczne, czyli kalendarium 128 lat Europy i Galicji 20
    3. Materiał źródłowy i metoda badawcza 27
    4. Jak korzystać z książki? 29
      1. Cytaty i przypisy 30
      2. Cytaty z prasy lwowskiej 30
      3. Linie czasowe 33
      4. Ramki 33
    5. Słowo o prawach autorskich 33
    6. Dawne nazwiska i opinie 34
    7. Podziękowania 34
  4. Rozdział 1. Bełżec, Bełzec i Bełz – czyli rzecz o starych gazetach 36
    1. Filtr 1: Jedna czy trzy miejscowości? 38
    2. Filtr 2: Jak to jest z tą nazwą? 45
    3. Filtr 3: Gdzie leży Bełżec? 47
    4. Filtr 4: Wielokulturowość i wielonarodowość 61
    5. Filtr 5: Infrastruktura 64
    6. Filtr 6: Język i styl dawnych gazet 67
    7. Podsumowanie 70
      1. Słowo o komentarzach autorskich 71
  5. Rozdział 2. Historia i właściciele Bełżca 72
    1. Dzieje dawniejsze 72
    2. Właściciele bełżeckich dóbr w prasie lwowskiej 76
      1. Antoni Pietrzycki (w prasie od 1825) 78
      2. Rodzina Styczyńskich i Melania Grolle (w prasie od 1852) 79
      3. Adolf Grolle (w prasie od 1852) 82
      4. Michał Skrzyszowski (dzierżawca; w prasie od 1852) 83
      5. Mieczysław Lewandowski (w prasie od 1876) 84
      6. Stanisław Lewandowski (w prasie od 1898) 85
      7. Roman Ławruk (dzierżawca; w prasie od 1928 roku) 86
      8. Irena Maria Moraczewska-Trzecieska (w prasie od 1933 roku) 89
      9. Kto jeszcze? 93
      10. Sukcesja własności Bełżca 95
      11. Problem z Wiktorem Jasińskim 95
  6. Rozdział 3. Ludzie 98
    1. Przyjechali/wyjechali 98
    2. Ten mały świat 103
      1. Eljasz Wróbel 104
      2. Teodor Jachimowicz 104
      3. O. Henryk, Karol Marcin Ragan 104
    3. „Pobyt” Józefa Piłsudskiego 105
  7. Rozdział 4. Polityka i administracja 109
    1. Bełżec na mapie administracyjnej 110
    2. Urzędy administracyjne 111
      1. Gmina i urząd gminny 111
      2. Rada powiatowa 113
      3. Bełżec w klasyfikacji miejscowości (1921) 113
      4. Kontrola gmin i powiatów 114
    3. Urzędy cłowe 115
      1. Urzędnicy celni 121
      2. Inspekcje sanitarne 125
      3. Problemy związane z prowadzeniem i przewozem zwierząt 126
      4. Inne sprawy 132
    4. Wybory 133
      1. „Hajdamacy przy robocie” 138
      2. Wyborcze horoskopy 140
    5. Podatki 141
      1. Izba handlowa 147
    6. Kataster i grunty 152
      1. Grunty a kolej 155
    7. Dochody i dodatki gminne 157
    8. Sądy i sędziowie 158
      1. Losowania sędziów przysięgłych 161
      2. Interpretacyjna ciekawostka 164
    9. Tematy polityczne 166
    10. Słowem podsumowania 169
  8. Rozdział 5. Gospodarka i przedsiębiorczość 171
    1. Dwór 171
      1. Hodowla zwierząt 172
      2. Gorzelnia 174
    2. Zarząd dóbr 176
    3. Obrót majątkiem ruchomym i nieruchomym 178
      1. Licytacje 180
      2. Przypadki Pani Grolle 199
      3. Grunty pod kolej 208
    4. Spółki pożyczkowe 210
      1. Windykacja 212
    5. Tartak parowy 214
    6. Jarmarki na źrebce 215
    7. Stowarzyszenia 221
      1. Towarzystwo gimnastyczne Sokół 221
      2. Związek Strzelecki „Strzelec” 225
    8. Handel bydłem i pędzenie wołów 228
      1. Kontumacja 236
      2. Hodowla 241
    9. Pozostałe tematy 242
      1. Handel i usługi różne 243
      2. Handel zbożem 245
      3. Rolnictwo 246
      4. Kółko rolnicze 248
      5. Inspekcje 254
      6. Bełżeckie konie na wystawie krajowej 255
      7. Wystawa ruchoma Ligi Pomocy Przemysłowej 266
    10. Dwór, kościół i patrioci oraz rzecz o przemilczanym Bełżcu 266
  9. Rozdział 6. Klęski żywiołowe i katastrofy 271
    1. Gradobicia i burze 271
      1. Prognozy pogody 276
    2. Pożary 277
      1. Wielki pożar w Brzezinach 282
    3. Epidemie u ludzi 284
      1. Tydzień walki z gruźlicą (1925) 292
    4. Epidemie u zwierząt (epizootie) 294
    5. Na ratunek! 303
      1. Powodzianie 304
      2. Pomoc dla spalonej Rawy 305
      3. Pogorzelcy ze Stryja 307
  10. Rozdział 7. Wojskowość i służby porządkowe 308
    1. Wojny napoleońskie 309
    2. Powstanie listopadowe (1830–1831) 311
    3. Powstanie styczniowe (1863) 311
      1. Wspomnienia 316
      2. Kalikst Ujejski 321
      3. Zjazd wojskowy 323
      4. Szpieg! 325
    4. I wojna światowa 327
      1. 26 i 30 pułk piechoty 331
      2. Gratulacje arcyksięcia 334
      3. Kamień na kamieniu 336
      4. Jeńcy wojenni 337
      5. Pomoc dla Królewiaków 337
      6. Powrót uchodźców 338
    5. Wojna polsko-ukraińska i polsko-bolszewicka 339
      1. Pułkownik Leopold Lis-Kula 345
    6. Zaginieni 347
    7. Pobór 351
    8. Pozostałe sprawy wojskowe 352
      1. Znowu szpieg! 352
      2. Pogrzeb Nieznanego Żołnierza 356
    9. Żandarmeria 367
    10. Policja 372
    11. Manewry wojskowe 377
      1. Wielkie manewry 1927 379
    12. Składki 380
    13. Inne 381
    14. Za mundurem… 383
  11. Rozdział 8. Kryminalia i inne wypadki 384
    1. Zabójstwa 385
      1. Samobójstwa 392
    2. Podpalenia 396
    3. Kradzieże, napady, zamachy 397
    4. Wypadki 416
    5. Przemyt 419
    6. Inne przypadki 420
      1. Finanse 421
      2. Amatorzy ryb słodkowodnych 423
      3. Petycja o ukaranie w sejmie 424
      4. Tematy społeczno-polityczne 426
      5. Zamach na kolei! 428
      6. Rosyjska straż graniczna 428
      7. Tajne gorzelnictwo 429
      8. Tajna drukarnia 430
      9. Pościgi 431
      10. Oszustka 431
      11. Awantury polityczne 433
      12. Bandytyzm na kolei 438
      13. Doniesienia z Bełżca 438
      14. Inne 439
  12. Rozdział 9. Transport i komunikacja 440
    1. Kolej żelazna Lwów-Bełżec 441
      1. Idea i koncepcja kolei wicynalnej (drugorzędnej) 450
      2. Koncepcja kolei Warszawa-Lwów 454
      3. W końcu konkrety! 455
      4. Jeszcze tylko chwilę… 481
      5. Wielkie otwarcie 484
      6. Ruch osobowy 491
      7. Pociągi „kąpielowe” 492
      8. Rozkłady jazdy 494
      9. Stacja kolejowa 498
      10. Codzienne problemy 501
      11. Infrastruktura i finanse 505
      12. Zaopatrzenie 508
      13. Upaństwowienie 511
      14. Kolej Lwowsko-Bełżecka na giełdzie wiedeńskiej 519
      15. Ludzie kolei w Bełżcu 520
      16. Wyzyskiwanie robotników 524
      17. Poseł Polanowski 524
      18. Jan Lam 525
      19. Inspekcje i wizyty 528
      20. Pewna wycieczka 529
      21. Kolejowa trampolina 532
      22. Kolej Lwowsko-Bełżecka w Galicji 535
      23. Kolejowe zagrożenia? 536
      24. Wykolejenia i inne wypadki 537
      25. Uszkodzenia wojenne 539
      26. Likwidacja 539
      27. Kilka uwag zamiast podsumowania 540
    2. Ku Królestwu Polskiemu – domykanie luki 541
      1. Kolej żelazna Warszawa-Lwów 541
      2. Kolej żelazna Rejowiec-Bełżec 546
      3. Kolej żelazna Chełm-Tomaszów 549
      4. Kolej żelazna Lublin-Tomaszów-Bełżec 552
    3. Koleje wąskotorowe w Bełżcu 565
    4. Pozostałe koleje 567
    5. Komunikacja samochodowa 568
    6. Poczta 571
      1. Poczta osobowa 587
      2. Koniec wozów pocztowych? 598
      3. Przesyłki niepodjęte 598
      4. Pocztowa kasa oszczędności 601
    7. Trakty i drogi 601
      1. Drogi po 1867 616
      2. Drogi po 1918 629
      3. Myto 630
    8. Telegraf 647
      1. Naprawy linii telegraficznych 649
      2. Telegraf przy kolei 651
    9. Telefon 651
    10. Zamiast podsumowania 654
  13. Rozdział 10. Służba zdrowia, oświata, sport i kultura 657
    1. Służba zdrowia 657
    2. Szkolnictwo 660
      1. Ludzie oświaty 673
      2. Inspekcja i spór o ogródek 676
    3. Datki 678
      1. Akcja Chełmska 683
      2. „W obronie Śląska Cieszyńskiego” i inne 684
    4. Czytelnie 685
      1. Czytelnia polska 687
    5. Rozrywka, sport, kultura 689
      1. 3 Maja na prowincji 689
      2. Polowania 690
      3. Kulturalne nieporozumienia 691
      4. Rajdy samochodowe 691
      5. Sporty różne 693
      6. Piłka nożna 695
      7. Zawody gołębi pocztowych 695
      8. Bełżecki klub sportowy 698
      9. Pozostałe tematy 698
  14. Rozdział 11. Religia, grupy wyznaniowe i narodowe 699
    1. Społeczność greckokatolicka 699
    2. Społeczność żydowska 702
    3. Społeczność rzymskokatolicka 703
      1. Pączek utrudnia budowę kościoła 706
      2. Pielgrzymka na Jasną Górę 710
      3. Poświęcenie dzwonów 712
      4. Kongres eucharystyczny 713
    4. Dary i składki 714
  15. Rozdział 12. Pozostałe tematy 715
    1. Kuratele 715
    2. Inne sprawy cywilne 719
    3. Różne wzmianki 727
    4. Ogłoszenia drobne inne 733
    5. Inne teksty 737
      1. Wilia 737
      2. Rozpoznanie 745
  16. Obraz Bełżca w prasie lwowskiej 751
    1. Bełżec i Lubycza Królewska – nowy obraz XIX wieku 757
    2. Bełżec – co dalej? 758
    3. Nowoczesne technologie w służbie historii a badania historyków 759
  17. Dodatek A – Próby cyfrowej rekonstrukcji Bełżca i Brzezin 760
  18. Dodatek B – Chronologiczny wykaz wybranych wzmianek prasowych 765
  19. Indeks osób 775
  20. Słów kilka o bibliografii 789
Zajrzyj do środkaLook inside

Zobacz fragmentRead a sample

Fragment tomu w pliku PDF – układ kolumn, sposób podania cytatów i autorskiego komentarza. A sample of the volume as a PDF – the column layout and the way quotations and the author’s commentary are presented.

Bełżec – fragment tomuBełżec – sample of the volume PDF · 27 stron · 5,1 MB · otwiera się w nowej karcie PDF · 27 pages · 5.1 MB · opens in a new tab
SeriaThe series

Pozostałe tomyOther volumes

Tom I – Lubycza Królewska
Tom IVolume I

Lubycza Królewska

Zobacz książkę →View the book →